Αφιερωμένο στον Άγγελο και μερικούς άλλους στην Ικαρία


The sign in Langada

Εδώ Νανά
Μεταφράζω την επιστολή της Νίκης Ρόουζ που δημοσιεύσαμε στο προηγούμενο entry.
ΑΥΤΗ Η ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΕΙΝΑΙ ΜΕΤΑΦΡΑΣΜΕΝΗ ΣΤΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ.
Ριψοκινδυνεύοντας να αποκαλύψω την καταγωγή μου, σας λέω ότι είμαι σε θέση να ξέρω ότι η Νίκη Ρόουζ, μαζί και 4-5 άλλοι «τρελλοί» εδώ και κάποια χρόνια με τη δουλειά τους στην Κρήτη κατάφεραν σχεδόν μόνοι τους να αναδείξουν την Κρητική Κουζίνα -την πεμπτουσία και επιτομή της Μεσογειακής διατροφής- και μάλιστα στον τόπο που γίνεται: στις κουζίνες, τα εξοχικά ταβερνάκια,  στα πανηγύρια και τις στάνες -τα «γαστρονομικά καταφύγια».
Το παράπονό της είναι δίκαιο. Την ίδια στιγμή και την ώρα που η Ικαρία αναδεικνύεται (ή μάλλον, ψιλο-αρχίζει να φαίνεται στο στερέωμα) και καλά κάνει, ας μην γεμίσει «ερευνητές» όπως η Κρήτη, αλλά ανθρώπους που θα μαγειρέψουν, θα σκάψουν, θα μιλήσουν, θα συμμετέχουν, θα βοηθήσουν ουσιαστικά.

Η επιστολή έχει τίτλο κάτι περίπου όπως «Γεφυρώνοντας το οικο-πολιτιστικό χάσμα». Προσωπικά, πολύ τους γουστάρω κάτι τέτοιους τίτλους. Είναι «μανδαρίνικη» διάλεκτος, συμφωνώ. Όμως νομίζω, πρέπει να μιλάς λίγο τη γλώσσα του παιχνιδιού, για να το παίξεις. Όχι να νικήσεις. Τουλάχιστον να μη χάσεις.

………………
Αυτό που λείπει από το ευρύτερο, παγκόσμιο πλαίσιο των προσπαθειών για την υποστήριξη και προώθηση τουριστικών προγραμμάτων με γνώμονα την αειφορία είναι ο ανθρώπινος παράγοντας – η άμεση επαφή με τους ανθρώπους που ήδη εφαρμόζουν ή θα ήθελαν να εφαρμόσουν προγράμματα οικοτουρισμού ή αγροτουρισμού στις κοινότητές τους.

Μετά από δέκα χρόνια δουλειάς στην Κρήτη σε μια σειρά αντισυμβατικών προγραμμάτων οικο-αγρο-τουρισμού που δίνουν ιδιαίτερη έμφαση στη στήριξη των τοπικών κοινοτήτων και τη συνεργασία με τους μόνιμους κατοίκους του νησιού, έχω καταλήξει στο συμπέρασμα ότι να ζητά κανείς βοήθεια για τέτοιες προσπάθειες από τα «μεγάλα ονόματα», τους διάφορους οργανισμούς και τα ακαδημαϊκά ιδρύματα, είναι δυστυχώς χάσιμο χρόνου.

Στο μεταξύ, τα περισσότερα ταξιδιωτικά πρακτορεία προσδοκούν ότι τα προγράμματα οικοτουρισμού θα τους αποφέρουν τα ίδια παχυλά κέρδη που τους αποφέρουν τα συνηθισμένα, συμβατικά ταξίδια. Όμως υπάρχουν άπειροι λόγοι για τους οποίους αυτό είναι αδύνατον να συμβεί. Ο κυριότερος λόγος είναι ότι αυτά τα προγράμματα είναι έτσι σχεδιασμένα ώστε να στηρίζουν τις τοπικές κοινότητες και ταυτόχρονα να παραμένουν προσιτά στους ταξιδιώτες. Για να είναι ευεργετικά και ωφέλιμα, αυτά τα προγράμματα προϋποθέτουν τη συμμετοχή ενός πολύμορφου συνόλου ειδικών από τις τοπικές κοινότητες, οι οποίοι θα πρέπει να αμειφθούν δίκαια και ανάλογα με τις εξειδικευμένες υπηρεσίες που προσφέρουν.
Αυτό είναι λοιπόν το ζητούμενο: να στηρίξει κανείς και όχι να εκμεταλλευτεί τις τοπικές κοινότητες. Αν είναι έτσι όμως, πώς θα γίνει να βγάλουν τα ταξιδιωτικά γραφεία τις μεγάλες τους προμήθειες;

Τι γνωρίζουν οι ΜΚΟ για την αγροτική ζωή της Κρήτης και πώς μπορούν να βοηθήσουν ουσιαστικά; Το μόνο που κάνουν είναι να δίνουν κάποιες γενικές κατευθύνσεις, τις οποίες, έτσι κι αλλιώς ήδη γνωρίζουμε και ακολουθούμε από ένστικτο. Συμβαίνει επίσης να κάνουμε πολύ περισσότερα από τα προβλεπόμενα από τις οδηγίες των ΜΚΟ. Άλλες φορές πάλι δεν έχουμε άλλη επιλογή παρά να αγνοήσουμε εντελώς κάποιες από αυτές τις οδηγίες.
Για παράδειγμα, τι γίνεται άραγε στην περίπτωση που οι τοπικές αρχές ή το κράτος δεν δίνουν δεκάρα για τη διαφύλαξη του πολιτισμικού και φυσικού κάλλους της Κρήτης; Μήπως και οι κάτοικοι του νησιού θα ‘πρεπε να παραιτηθούν από κάθε προσπάθεια; Όχι βέβαια. Κάτι τέτοιο ευτυχώς δεν συμβαίνει. Αν συνέβαινε, τότε στις λίστες παρόμοιων προγραμμάτων οικοτουρισμού δεν θα συναντούσαμε παρά ελάχιστες δράσεις που ξεκινούν και εφαρμόζονται από τη βάση -κάτι που είναι τόσο σημαντικό.

Αυτό που θα έπρεπε κάθε φορά να ρωτούν οι μεγάλοι ΜΚΟ είναι : –  τι ακριβώς κάνετε; γιατί είναι διαφορετικό; γιατί είναι ευεργετικό και πώς μπορούμε πραγματικά να βοηθήσουμε;

Οι περισσότεροι άνθρωποι που διευθύνουν μικρά προγράμματα οικοτουρισμού δεν έχουν ούτε τα μέσα ούτε τον χρόνο να  κάθονται μπροστά σ’ ένα κομπιούτερ και να ψάχνουν από ιστοσελίδα σε ιστοσελίδα για πιθανές απαντήσεις στα προβλήματα που αντιμετωπίζουν. Κανένα από τα μικρά προγράμματα οικοτουρισμού δεν έχει την οικονομική δυνατότητα να πληρώνει ετήσιες συνδρομές μέλους στους μεγάλους ΜΚΟ, πόσο μάλλον να πληρώνει για την πιστοποίηση της «πράσινης» ιδιότητάς του, για την καταχώρησή του σε επίσημους καταλόγους ή για την προμήθεια που προϋποθέτει μια τέτοια καταχώρηση.
Συμβαίνει μάλιστα το εξής παράδοξο. Όσο περισσότερες πληροφορίες και λίστες υπάρχουν σχετικά με προγράμματα οικοτουρισμού, τόσο λιγότερες πιθανότητες έχουν οι άνθρωποι που διευθύνουν τέτοια προγράμματα να εξασφαλίσουν τη συμμετοχή του κόσμου σε αυτά. Ο μέσος ταξιδιώτης δεν ξέρει καν πού πρέπει να ψάξει για να βρει τις σχετικές πληροφορίες, ειδικά όταν όροι όπως οικοτουρισμός, αειφορική τουριστική ανάπτυξη κτλ. εξελίσσονται συνεχώς και προστίθενται ολοένα και περισσότερες υποκατηγορίες. Στην πράξη, αυτές οι υποκατηγορίες δεν βοηθούν τον κόσμο που δουλεύει σε προγράμματα αειφορικού τουρισμού.

Αυτή τη στιγμή υπάρχουν τόσα πολλά ερευνητικά προγράμματα για «έναν τουρισμό που προωθεί τη βιωσιμότητα των τοπικών κοινοτήτων», και χρηματοδοτούνται τόσο πλουσιοπάροχα, ώστε θα μπορούσαν να διαρκέσουν ολόκληρη την νέα χιλιετία! Όμως αυτό που χρειαζόμαστε δεν είναι περισσότερη έρευνα. Αυτό που χρειαζόμαστε είναι δράση. Δηλαδή: ευκολότερη πρόσβαση σε χρηματοδοτικούς πόρους, βοήθεια από τους μεγάλους ΜΚΟ στην προώθηση αυτών των προγραμμάτων μέσω της διαφήμισης, εκπαίδευση από ανθρώπους που έχουν πρακτική επαφή με παρόμοια προγράμματα.

Αυτό που χρειάζονται τα ουσιαστικά προγράμματα οικοτουρισμού είναι ουσιαστικές συμβουλές και ουσιαστική χρηματική βοήθεια. Και τις συμβουλές αυτές δεν μπορούν να τις πάρουν από τους μεγάλους ΜΚΟ που μιλούν μόνο για τη θεωρία του πράγματος και χρεώνουν 500 δολάρια τον χρόνο για να παράσχουν στα μέλη τους αυτές τις πληροφορίες. Επιπλέον, οι χρηματοδοτήσεις τείνουν να καταλήγουν στους μεγάλους ΜΚΟ ή στους ακαδημαϊκούς, οι οποίοι τις χρησιμοποιούν για περαιτέρω έρευνες. Αυτές οι έρευνες χρηματοδοτούνται από δημόσιους και ιδιωτικούς φορείς. Τότε όμως γιατί τα αποτελέσματά τους θα πρέπει να είναι αποκλειστικότητα κάποιου και να πωλούνται μετά στους ανθρώπους που παλεύουν να εφαρμόσουν προγράμματα οικοτουρισμού; Ποιο το νόημα της έρευνας αν τα αποτελέσματά της δεν είναι ανοιχτά στους ανθρώπους που τα χρειάζονται περισσότερο;

Στη δική μας περίπτωση στην Κρήτη – και είμαι σίγουρη ότι το ίδιο ισχύει και σε πολλές άλλες περιπτώσεις σε όλο τον κόσμο – υπάρχει έξωθεν χρηματοδότηση για πρωτοβουλίες που στηρίζουν τις τοπικές κοινότητες. Φυσικά και η Ευρωπαϊκή Ένωση διαθέτει μεγάλα ποσά που προορίζονται για την αγροτική ανάπτυξη της Ελλάδας. Αν όμως οι τοπικές αρχές δεν ενδιαφερθούν για το πρόγραμμά μας, δεν υπάρχει περίπτωση να περάσουμε ούτε καν το πρώτο στάδιο της διαδικασίας των αιτήσεων. Έτσι, ενώ τα χρήματα που διατίθενται στους ερευνητές που έρχονται στην Κρήτη και κάνουν μελέτες, θα μπορούσαν να καλύψουν τις οικονομικές ανάγκες ενός χρόνου στη δουλειά μας, την ίδια ώρα εμείς που εφαρμόζουμε αυτά τα προγράμματα, δυσκολευόμαστε να καλύψουμε ακόμη και τα βασικά έξοδα λειτουργίας του προγράμματος. Η κατάσταση αυτή είναι παράλογη.

Όσο για τα συμπεράσματα των ερευνητών, αυτά μάς είναι λίγο πολύ γνωστά εκ των προτέρων (εφόσον συμβεί οι ερευνητές να μιλήσουν μαζί μας και μας τα κοινοποιήσουν). Και όμως, κάποια προγράμματα οικοτουρισμού ή αγροτουρισμού στην Κρήτη είναι πολύ σημαντικά και μάλιστα λειτουργούν ως σημεία αναφοράς. Κι αυτό συμβαίνει παρά το γεγονός ότι δεν έχουν την υποστήριξη των τοπικών αρχών ή του κράτους. Ιδέα δεν έχουμε πώς καταφέρνουν και επιβιώνουν κάτω από τέτοιες συνθήκες.

Όπως είπα και πριν, χρειαζόμαστε δράση. Δεν χρειαζόμαστε άλλες συναντήσεις και έρευνες και μελέτες και δαπανηρές συμβουλές σχετικά με την ανάπτυξη και βιωσιμότητα των προγραμμάτων αειφορικής τουριστικής ανάπτυξης. Στον χώρο της αειφορικής τουριστικής ανάπτυξης κυκλοφορούν γενικά πολλά χρήματα, όμως καθόλου δεν είναι ξεκάθαρο αν τα χρήματα αυτά στηρίζουν τελικά τις προσπάθειες για μια τέτοια ανάπτυξη.

Έτσι, αν πρόκειται να προκύψουν κάποιες λύσεις, τα ερωτήματα πρέπει να είναι: 1) Ποιος άλλος πρέπει να ωφελείται από την αειφορική τουριστική ανάπτυξη αν όχι οι ίδιες οι τοπικές κοινότητες; 2) Πώς οι τοπικές κοινότητες θα έχουν ευκολότερη πρόσβαση στους απαραίτητους χρηματικούς πόρους και την ουσιαστική συμβουλευτική βοήθεια που θα εξασφαλίσουν τη βιωσιμότητα αυτών των προγραμμάτων;

Με φιλικούς χαιρετισμούς,

Nikki Rose

Ιδρυτής & Διευθύντρια, Crete’s Culinary Sanctuaries

…………………………..

Καλή είναι η καθαριότητα, αλλά καλή είναι και η βρωμιά κι ο ιδρώτας.
(άσχετο 1)
Καλά είναι λεφτά, αλλά καλή είναι και η δουλειά.
(άσχετο 2)

Tags: | Edit Tags Sunday November 26, 2006 – 05:01am (PST) Edit | Delete

Next Post: The Beach Umbrellas of Wrath Previous Post: Dedicated to Angelos & several others from Ikaria

Comments

(1 total) Post a Comment

Κορίτσια, σας ευχαριστούμε πολύ κι εγώ και οι διάφοροι άλλοι από την Ικαρία, καθώς και για το μήνυμα 788 στο «hikingIkaria». Πράγματι η κατάσταση είναι παράλογη. Όμως έχουμε συνηθίσει και τα βγάζουμε πέρα μόνοι μας. Είναι βέβαια προκλητικό μερικές φορές όταν παρουσιάζονται διάφοροι περισπούδαστοι και καλοπληρωμένοι να μας εξηγήσουν το αυτονόητο σαν να ήμαστε ιθαγενείς ή κατι τέτοιο. Όμως το ξεπερνάμε. Είναι γνωστός νόμος της οκονομίας ότι το «χρήμα έλκεται από το χρήμα και γεννάει χρήμα». Το ίδιο κι οι έρευνες έλκονται από προηγούμενες έρευνες και γεννούν νέες έρευνες.

Όταν δεν υπάρχει η διάθεση για ουσιαστική βοήθεια, απλά δεν υπάρχει βοήθεια και ούτε πρόκειται να υπάρξει. Αντίθετα, 150.000 έρευνες για τον οικοτουρισμό στην Ικαρία να γίνουν, δεν θα βοηθήσουν ποτέ τόσο όσο βοήθησαν «οι κούκοι» (σωροί από πέτρες) με τους οποίους κάποιοι περαστικοί οδοιπόροι σημαδεύουν τα μονοπάτια. Αν με όρους αγοράς κοστολογούσαμε αυτούς τους κούκους 2 ευρώ τον ένα, αυτοί οι άνθρωποι θα έπρεπε να πληρωθούν 10.000 ευρώ!.. Όμως ούτε καν ξέρουμε ποιοί είναι αυτοί οι ανώνυμοι ευεργέτες.

Όπως παντού έτσι και στην Ικαρία κατά καιρούς εμφανίζονται διάφοροι ερευνητές. Οι περισσσότεροι μένουν κατάπληκτοι από το επίπεδο του κόσμου, πράγμα το οποίο «ακυρώνει» κατά κάποιο τρόπο τον σκοπό της έρευνας. Η έρευνα αποδυναμώνεται ή στρέφεται αλλού -δηλ. στα πραγματικά προβλήματα. Αρκετοί μάλιστα από αυτούς στο τέλος ερωτεύονται την Ικαρία. Τέτοιους έχω γνωρίσει αρκετούς. Μερικοί είναι μέλη του «hikingIkaria» και έρχονται συχνά στην Ικαρία για βόλτα -όχι για έρευνα. Ανέκαθεν δίναμε την «άλλη διάσταση».

Η άλλη διάσταση δεν έχει λεφτά. Έχει όμως πολλά κεράσματα, αγκαλιές και φιλιά και χορούς και κρασιά. Ενίοτε βγαίνουν και ωραίες φωτογραφίες.

Monday November 27, 2006 – 12:55pm (EET)


2 σχόλια on “Αφιερωμένο στον Άγγελο και μερικούς άλλους στην Ικαρία”

  1. […] brigade” this year. Viva Volunteerism, direct approach and small enterprise! Down with —big projects— !!! Nan ps. x x x x […]

    Μου αρέσει!

  2. […] ο λόγος που απέφυγα τα ευρωπαϊκά προγράμματα ήταν ο εφιαλτικά γραφειοκρατικός χαρακτήρας τους. Χρειάζονταν τόσα πολλά χαρτιά και υπογραφές, […]

    Μου αρέσει!


Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s