Κεραύνιοι λίθοι


.
Post about Ikarian thunderstones on fb
.
Χαίρετε, αξιότιμοι αναγνώστες του μπλογκ της Ελένης!
Angelos K. Πριν λίγες μέρες με αφορμή ένα ποστ δικό μου στο facebook όπου διατύπωνα κάποιες σκέψεις σχετικά με την αναπάντεχη, πολύ μεγάλη δημοφιλία που είχε μια φωτογραφία που τράβηξα αμέσως μόλις την ανέβασα στο Φλικρ, προσκλήθηκα εδώ από τη σεβαστή οικοδέσποινα για να γράψω, αν ήθελα, περισσότερα για το θέμα, δηλαδή τη «μαγεία των μικρών μυστηριωδών πραγμάτων», όπως ήταν ο τίτλος του ποστ μου στο FB. Μου ζήτησε επίσης να βάλω μαζί και μια προπέρσινη φωτογραφία ενός κοινού μανιταριού που αναφέρω στο ποστ, η οποία κι αυτή, τότε που την Mushroom course in the forest 02 ανέβασα, γνώρισε την ίδια σχεδόν στιγμιαία δημοφιλία, μάλλον για παρόμοιους, αν και περισσότερο κατανοητούς σε μένα λόγους. Ξέρω ότι υπάρχουν εκατομμύρια μανιταρόφιλοι στον κόσμο και ότι ανάμεσά τους υπάρχουν άνθρωποι που δεν τα βλέπουν μόνο ως φαγητό, αλλά και σαν μαγικά φυτά τόσο από άποψη μορφής, όσο και για τον τρόπο που φύονται -ξαφνικά, κρυφά, ανέλπιστα- λες κι ανήκουν σε μια άλλη διάσταση, σε έναν άλλο τύπο ανάπτυξης της ζωής, πολύ διαφορετικό από των δέντρων, των θάμνων, των λουλουδιών, κτλ. Αντίθετα ωστόσο, δεν έχω ακούσει ποτέ τίποτα για Neolithic adzes «προϊστορικούς πετρόφιλους», πόσο μάλλον όταν η φωτογραφία δεν εικονίζει κάποιο μεγαλόπρεπο ντολμέν ή μενίρ (οπότε η δημοφιλία θα ήταν κάπως δικαιολογημένη), αλλά δυο πετραδάκια που από μακριά αν τα δεις, δεν διαφέρουν από βότσαλα.
Όπως έγραψα και στο ποστ, το ζήτημα με ξεπερνά. Και εξακολουθεί να με ξεπερνά και τώρα που γράφω. Γι’ αυτό, αντί να παραστήσω τον ειδικό στη μαγεία, θεώρησα σωστό να ανατρέξω στις πηγές. Και όχι πηγές ό,τι και ό,τι, αλλά σε μία παλαιά μεν αλλά μεγάλη αυθεντία στο θέμα, τον λαογράφο, καθηγητή του Πανεπιστημίου Αθηνών, Νικόλαο Πολίτη. Από αυτόν λοιπόν τον σπουδαίο πρόδρομο της Ελληνικής λαογραφίας αντιγράφω εδώ (διασκευασμένα στη δημοτική) μερικά αποσπάσματα από την αρχή του κεφαλαίου ΙΓ’ ΚΑΙΡΟΙ (δηλ, περί καιρικών φαινομένων) του έργου του «Μελέται περί του βίου και της γλώσσης του ελληνικού λαού: Παραδόσεις – Μέρος Β΄ (Αθήνα, 1899-1902)»:
 
• • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • •

Nikos Politis, Meletai 1 «Η λέξη «αστροπελέκι» και σπανιότερα «αστροπελέκιο» ή «αστροπέλεκο» ή «αστροπέλεκας» σημαίνει τον κεραυνό, και ειδικότερα το βλήμα του κεραυνού, που το φαντάζονται σαν πέτρινο τσεκούρι. Είναι δηλαδή, όπως δείχνει η ετυμολογία του, «ο πέλεκυς της αστραπής». Η λέξη ήταν σε χρήση κατά τον μεσαίωνα και μόνο στον Ερωτόκριτο, απ’ όσο γνωρίζω, βρίσκεται η περίφραση «πέτρα τς αστραπής», ενώ μια άλλη περίφραση είναι «του θεού το βόλι».
Όπως έχω επισημάνει και αλλού, ο λαός ξεχωρίζει το φαινόμενο της αστραπής, όπως έκαναν και οι αρχαίοι Έλληνες και οι Ρωμαίοι, σε τρία: την αστραπή, το αστροπελέκι και το μπουμπουνητό, δηλαδή την αστραπή, τον κεραυνό και τη βροντή. Το βλήμα του κεραυνού πιστεύουν ότι πέφτει στη γη ως άμορφος λίθος, και ότι ωριμάζει, δηλαδή παίρνει το σχήμα του, όταν μείνει σαράντα μέρες χωμένος μέσα στη γη.»

Nikos Politis, Meletai 2 «Τότε αποκτά θαυμαστές δυνάμεις και γι’ αυτό το λόγο όσοι βρίσκουν τέτοια πέτρα την έχουν για φυλαχτό, καθώς πιστεύουν ότι φέρνει ευτυχία στον κάτοχό της, ότι λύνει τα μάγια και προστατεύει από κάθε κακό. Κεραύνιοι λίθοι πιστεύουν ότι είναι οι προϊστορικοί πέτρινοι πέλεκεις ή αιχμές βελών της λίθινης εποχής που βρίσκονται σε αφθονία στην Ελλάδα, ενώ μερικές φορές εκλαμβάνονται ως «αστροπελέκια» και τεμάχια χαλαζία (quartz).
Η δοξασία αυτή είναι πάρα πολύ αρχαία. Οι αρχαίοι Έλληνες θεωρούσαν την αστραπή ως πηγή γέννησης και υπέθεταν ότι αυτή παράγει τα μανιτάρια «τρούφες» και τα μαργαριτάρια. Ονόμαζαν τα αστροπελέκια «κεραύνιους λίθους» και ως τέτοιους θεωρούσαν τους προϊστορικούς λίθινους πέλεκεις ή και τους αερόλιθους. Σε αυτούς απέδιδαν τις ίδιες θαυμαστές δυνάμεις που τους αποδίδει και σήμερα ο λαός, και τους χρησιμοποιούσαν σε καθαρμούς ή τους είχαν για φυλαχτά.»

Nikos Politis, Meletai 3 «Αυτά τα φυλαχτά πίστευαν ότι προστατεύουν επίσης από τους κεραυνούς, όπως συνάγεται από κάποιες οδηγίες που διασώθηκαν για την κατασκευή τους, ενώ στους Βυζαντινούς χρόνους τα θεωρούσαν πολύτιμα.
Κάποιοι αρχαίοι συγγραφείς επίσης παρομοίαζαν τους κεραύνιους λίθους με τσεκούρια. Φαίνεται απ’ αυτό ότι ως τέτοιους κυρίως θεωρούσαν τους προϊστορικούς λίθινους πέλεκεις.
Οι Γερμανοί επίσης ονομάζουν τους κεραύνιους λίθους «Donneraxt» (πέλεκυς της βροντής), ενώ στα πιο αρχαία χρόνια θεωρούσαν τον πέλεκυ ως σύμβολο του κεραυνού και όπλο του θεού της βροντής Thunar (Thôrr). Είναι πολύ κοινές στους Γερμανούς αυτές οι δοξασίες, έτσι ώστε, εκτός από τη λέξη Donneraxt, είναι σε χρήση κι άλλες που δηλώνουν τους κεραύνιους λίθους, όπως «Donnerstein» (λίθος βροντής), «Donnerkeil» (σφήνα βροντής) και πλήθος άλλες.
Αλλά και άλλοι λαοί της Ευρώπης, της Ασίας και της Αφρικής τιμούν τους λίθους που πιστεύουν ότι προέρχονται από τους κεραυνούς. Ως τέτοιους, εκτός από τους προϊστορικούς πέλεκεις και τα βέλη, θεωρούν και τους αερόλιθους και τα απολιθωμένα οστά προϊστορικών καλαμαριών («βελεμνίτες») τους οποίους έχουν συνδέσει με πλήθος δεισιδαιμονιών.»

• • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • •

Φίλη μου Ελένη, δεν έχω να προσθέσω άλλο παρά να ξαναπώ με άλλα λόγια εκείνο που έγραψα στο facebook. Τα αστροπελέκια «δεν ανήκουν σ’ αυτόν τον κόσμο». Είναι λείψανα του τρόπου ζωής της λεγόμενης «Λίθινης Εποχής» που είναι πολύ δύσκολο να κατανοήσουμε όχι μόνο εμείς, αλλά όπως φαίνεται, αφότου διαδόθηκε και επικράτησε η χρήση των μετάλλων, ξεχάστηκε και έγινε ακατανόητος ακόμα και στους αρχαίους. Είναι «αντικείμενα από άλλη διάσταση», τέτοια που ακόμα και σήμερα, παρόλες τις αδιαμφισβήτητες επιστημονικές εξηγήσεις, συνεχίζουν να εξάπτουν την φαντασία, να δημιουργούν απορίες και να κάνουν το νου μας να ταξιδεύει.
Όσον αφορά τώρα την Ικαρία, είναι πασίγνωστη και αξιοσημείωτη η αφθονία τους. Πάρα πολλά βλέπει κανείς να εκτίθενται στις αρχαιολογικές και λαογραφικές συλλογές του νησιού, αλλά και στα σπίτια ακόμα υπάρχουν πολλά. Οι παλιοί Καριώτες τα ανακάλυπταν στα πιο απίθανα σημεία στα βουνά, σε μέρη που δύσκολα μπορεί κανείς να φανταστεί ότι ζούσαν άλλοτε άνθρωποι. Τα μάζευαν και τα φύλαγαν ως μαγικά αντικείμενα, αλλά και σήμερα ακόμα τα τιμούν και τα επιδεικνύουν με σεβασμό, ως ιστορικά αντικείμενα που δηλώνουν το πόσο αρχαία είναι η παρουσία του ανθρώπου στον τόπο μας.
Και θα τελειώσω την αναφορά στα αστροπελέκια της Ικαρίας, Ελένη, με το δικό σου σχόλιο κάτω από τη φωτογραφία στο Φλικρ:


«(τα αστροπελέκια) είναι από μια εποχή που το νησί ήταν καλυμένο με δάση και αυτές οι πέτρες (οι μεγάλες στρογγυλές πέτρες που ονομάζουμε «λούρους») ήταν ακόμα χωμένες βαθιά μέσα στη γη«.

Κεραύνια Εποχή, στ’ αλήθεια, θα ήταν εκείνη!

Άγγελος Κ.

Αρχαιολογία Online: Προϊστορικές τεχνικές και μέθοδοι κατεργασίας του λίθου (Μέρος A´)1) Τα νεώτερα αρχαιολογικά δεδομένα για τα λίθινα εργαλεία που ονομάζουμε «αστροπελέκια» μπορεί κανείς να διαβάσει στο «Αρχαιολογία Online» στο άρθρο: Προϊστορικές τεχνικές και μέθοδοι κατεργασίας του λίθου (Μέρος A´)

Παρουσίαση της Ελληνικής μετάφρασης του βιβλίου 'Αρχαία Ικαρία2) Για την αρχαία ιστορία και αρχαιολογία της Ικαρίας βλέπε το βιβλίο «Αρχαία Ικαρία» του καθηγητή Α. Παπαλά.

 
.

.

Back home for Christmas


.

dream steamer

Γεια σας 🙂
βρισκομαι στην Ικαρια και δεν αντεχω παρα να γραψω στη γλωσσα του τοπου, δηλαδη στα Ελληνικα. Ειναι χειμωνας, εποχη για παλιες ιστοριες. Ομως δεν μου βγαινει να σας πω μια δικη μου γιατι ειμαι πολυ κουρασμενη.
^^’
.
Για την Ικαρία του 1978-80 στο 'Πύραυλος των Υπογείων' του Βασίλη Ηλιακόπουλου με τίτλο: 'Back Home for Christmas'Αντι για μενα λοιπον, καλυτερα να διαβασετε το γραπτο του Βασιλη Ηλιακοπουλου απο το μπλογκ του που λεγεται «Πυραυλος των Υπογειων» και εχει τιτλο: Back home for Christmas. Απο τις πρόσθετες φωτογραφιες μερικες ειναι δικες μου και οι υπολοιπες ανηκουν σε γνωστους και αγνωστους φιλους απο το Flickr. Με αυτες τις προσθηκες προσπαθησα να αποδωσω εικονικα, αν και χωρις να δείξω προσωπα και παλιες καταστασεις, παρα μονο σκηνες του τοπιου, κατι απο την κλειστη και τραχεια, ομως τοσο θερμη και οικεια σε μενα, το περαστικο πουλι, ατμοσφαιρα που περιγραφει ο Ηλιακοπουλος.

Back home for Christmas

Armenistis Ikaria winter wave

«Έχω βρεθεί καταχείμωνο στην Ικαρία, τότε που οι λιγοστοί κάτοικοι λουφάζουν περιμένοντας να περάσουν οι δύσκολες εποχές. Αγριεμένος ο καιρός, τρία μέτρα ψηλή η θάλασσα, ορμάει με πάταγο στην προκυμαία και η νύχτα προμηνύεται όλο βουητό και αντάρα. Ο Αρμενιστής, ένα παλιό ψαροχώρι, εκτεθειμένο στους βορεινούς καιρούς, δεν κρατάει το χειμώνα πάνω από τριάντα ανθρώπους. Όσοι δεν κάθονται γύρω από τη σπιτική φωτιά μαζεύονται στον καφενέ, τραβούν τα παραθυρόφυλλα και τις ξύλινες πόρτες που μαστιγώνονται από θαλασσινές ριπές. Παλιοί ναυτικοί και μετανάστες που γύρισαν ύστερα από χρόνια στην Αμερική, βολεύονται γύρω απ’ τη σόμπα, ψήνουν κάστανα και πίνουν ρακί.»

Armenistis Ikaria winter calm with a bird on a rock

«Ο μπάρμπα-Δημήτρης, ο Κόχυλας, ο καφετζής, άρχοντας της λιτότητας, αράζει σ’ έναν πάγκο στη γωνία, χωμένος σ’ ένα βαρύ δερματόδετο βιβλίο που αν κανείς κάνει τον κόπο και πλησιάσει, θα διαβάσει: “Απομνημονεύματα του Στρατηγού Σαράφη„. Η γυναίκα του, η κυρά-Μαρία, όρθια στην άλλη γωνία, στην κουζίνα, τηγανίζει ψαράκια που τσιτσιρίζουν στο τηγάνι της. Ο καφενές τρίζει από την επίθεση των καιρών και όσοι είναι μαζεμένοι γύρω από τη σόμπα ξαναμμένοι από τη ρακή, το ρίχνουν στη συζήτηση για τα καράβια που έπιαναν παλιά στην Ικαρία.»

Armenistis Ikaria winter storm and rainbow splash by Wim De Weerdt on Flickr

«Το μεγάλο ερώτημα που ρίχτηκε στη κουβέντα, είναι: “Πότε ήρθε για τελευταία φορά το Μιμίκα Λ. στον Αρμενιστή„. Ήταν το ’47 ή το ’49; Για όσους δεν ξέρουν τι λαός είναι οι Ικαριώτες, πρέπει να πω ότι είναι πρωτομάστορες του καλαμπουριού και των ιστοριών. Όταν άρχιζε ο Στρατής ο Αφιανές ερχότανε μια στιγμή που βρισκόσουνα, χωρίς να το καταλάβεις, κυκλωμένος από παντού να τσαλαβουτάς μέσα στο τραγελαφικό και το παράδοξο. Κι όταν σηκωνότανε όρθιος ο Σταμάτης ο Κόχυλας, ο μεγάλος αδελφός του μπάρμπα-Δημήτρη, που ’χε κι αυτός έναν μικρό καφενέ πάνω από την προκυμαία, κοντός, ξερακιανός, αργομίλητος, τότε απλωνότανε νεκρική σιγή. Κι έπειτα, τα καλαμπούρια. Οι Ικαριώτες μπορούν να πειράζουν ο έναν τον άλλον για μια ολόκληρη νύχτα. Το κάνουν σαν ένα παιχνίδι που γυρίζει γύρω-γύρω κι αυτός που αρχίζει θα δεχτεί με τη σειρά του τα πειράγματα των άλλων. Άντρες πλατύστερνοι και βαριοκόκκαλοι, γέρνουν πάνω στην καρέκλα και με μάτια που λάμπουν από περιπαικτική διάθεση αμολάν το καλαμπούρι ενώ με τα χοντροδάχτυλά τους τρίβουν το κάστανο και ταυτόχρονα περιεργάζονται μία το θύμα και μία τις αντιδράσεις της παρέας. Ώρες-ώρες ο καφενές σείεται από τα γέλια. Πότε ήταν λοιπόν, το ’47 ή το ’49; Ήταν πριν από το γάμο του Τάσου του Φραγκούλη ή τότε που ο Τσαντίρης ο γέρος γύρισε από το Σικάγο και είπε ότι θέλει ν’ αφήσει τα κόκαλά του εδώ πέρα στα χώματα τα πατρογονικά.»

Eleni in Ikaria, February 08, 2006, thalassograph 2

«Όποιος δεν καλοθυμάται γίνεται αντικείμενο γενικής θυμηδίας. Μετά η συζήτηση προχωράει στα παλιά καράβια. Το Προπολεμικό «Φρίντο» που έκαιγε κάρβουνο, το «Παντελής», το «Δεσποινάκι» και η «Μαριλένα» πρώην «Κωστάκης Τόγιας». Μετά ερχότανε το «Μυρτιδιώτισσα» η «Μιμίκα Λ» και τα ιταλικά: ο «Κολοκοτρώνης», ο «Καραϊσκάκης» και το «Έλλη». Καράβια, φαντάσματα καραβιών που πέρναγαν σαν παλιές γκραβούρες μέσα απ’ την κουβέντα τους.»

Lighthouse in Armenistís by Ralf Moritz on Flickr

«Αλήθεια, τι απόσταση από το “Μιμίκα Λ.„ μέχρι το “Αιγαίο„! Κι από το Ο/Γ “Αιγαίο„ στις αρχές της δεκαετίας του ’80 ως τα σήμερα, τέλη του ’90. Παλιά σιδερένια βαπόρια με στρογγυλές πρύμνες, μυτερές πλώρες και ξύλινα καταστρώματα. Παστωμένα με άσπρη λαδομπογιά, με δερμάτινους καναπέδες και ξύλινες επενδύσεις. Το “Αιγαίο„ παλιό και ταλαιπωρημένο διέσχιζε το Ικάριο, βυθιζόταν με την πλώρη μέσα στο κύμα κι όταν σηκωνότανε πάνω από την ίσαλο γραμμή έβλεπες τα μίνια και τις ξεφλουδισμένες μπογιές του. Οι Ικαριώτες όμως ήταν βαθιά δεμένοι μ’ αυτό το πλοίο. Τους έφερνε στον Πειραιά μ’ όλους τους καιρούς κι από κει πίσω στο σπίτι τους. Γέρνανε στις κουπαστές και αγναντεύαν το νησί τους καθώς το καράβι έπλεε κατά μήκος του για μια ολόκληρη ώρα γιατί είναι ένα εξαιρετικά μακρόστενο νησί η Ικαρία.»

Hand by Eva Devriendt on Flickr

«Όπως το πλοίο έβγαινε από τον Άγιο Κήρυκο και τράβαγε δυτικά παραπλέοντας όλη τη νότια πλευρά του νησιού που την δέρνει το Ικάριο δείχνανε ο ένας στον άλλο με το δάχτυλο, και ονομάζανε με το όνομά τους, όλα τα χωριά, ένα, ένα. Γέροι με χοντρά τζην και καρρώ πουκάμισα φοράγανε εκείνα τα παλιά αμερικάνικα γυαλιά με τον μαύρο σκελετό που έδιναν οι αμερικάνικες κοινωνικές υπηρεσίες, το αμερικάνικο ΙΚΑ, στη δεκαετία του ’60. Στις πλάτες τους κρεμόταν ο γυλιός φτιαγμένος από δέρμα κατσίκας με το τρίχωμα προς τα έξω. Γυναίκες μαντηλοδεμένες, νύφες, γαμπροί, παιδιά.»

ikarialandscape by Gabriela Sofia Flores Schnaider inside album Ikaria on Flickr

«Διακρίνανε τα χωριά το ένα μετά το άλλο και στο τέλος πια τον Μαγγανίτη και μετά το Καρκινάγρι, που κρέμονταν πάνω στον απόκρημνο βράχο. Ξεχώριζαν το δρόμο που χρόνια τώρα πάσχιζε, με τις μπουλντόζες και τα φουρνέλα, ν’ ανοίξει η ΜΟΜΑ για να ενώσει το νησί. Κι όταν προσπέρναγαν το ακρωτήριο Παππάς, με τον φάρο του, τότε ήσυχοι πια κατέβαιναν στα σαλόνια του καραβιού και παρέες-παρέες άνοιγαν τα φαγητά με τα κεφτεδάκια και το ψωμοτύρι και τραβάγανε κοντά τη νταμιτζάνα με το κόκκινο Ικαριώτικο κρασί.»

« . . . »

.
.

Τι ωραιο κειμενο! ^^’
Καλε μου αγνωστε αναγνωστη αν θελεις κι ενα οχι για τη θαλασσα αλλα για το βουνο της ιδιας ή πιο παλιας εποχης, διαβασε στο μπλογκ της Νανας το:

Ήμεσσαν τρεις ψυχεροί ελόου μας…

.
⭐ ⭐ ⭐
.

 

.
.
.

Κι αν θες τη γνωμη μου, πιστευω οτι και σημερα πισω απο το τσιμεντο, τα μηχανηματα και το τουριστικο πασαλειμμα επικαλυμμα, κατι δυνατο απο ολα αυτα υπαρχει ακομα.  ❤

Ελενη Ικ.
Ικαρια, 27 Ιανουαριου 2016

.
.


Αρχαία Ικαρία


.
.Το 'Αρχαία Ικαρία' του Α. Παπαλά στο ikariastore: 'Αν και η Ικαρία δεν είναι μικρό νησί, ο ρόλος της στην ιστορία του Αιγαίου ποτέ δεν ήταν ανάλογος του μεγέθους της. Η ορεινή μορφολογία του εδάφους, η έλλειψη φυσικών λιμένων και το συχνά τρικυμιώδες Ικάριο πέλαγος ήσαν οι τρεις βασικοί παράγοντες που συνετέλεσαν στην απομόνωση του νησιού από τον γεωγραφικό περίγυρό του. Παρ' όλα αυτά δεν έλειψαν περίοδοι που βρέθηκε στην περιφέρεια ή ακόμα και στο κέντρο σημαντικών ιστορικών εξελίξεων. Ο Αντώνης Ι. Παπαλάς είναι καθηγητής της Αρχαίας Ελληνικής και Ρωμαϊκής Ιστορίας και Διευθυντής του Τμήματος Κλασικών Σπουδών στο East Carolina University των Ηνωμένων Πολιτειών. Το βιβλίο αυτό αποτελεί μια...'
«Αν και η Ικαρία δεν είναι μικρό νησί, ο ρόλος της στην ιστορία του Αιγαίου ποτέ δεν ήταν ανάλογος του μεγέθους της. Η ορεινή μορφολογία του εδάφους, η έλλειψη φυσικών λιμένων και το συχνά τρικυμισμένο Ικάριο πέλαγος ήταν οι τρεις βασικοί παράγοντες που συντέλεσαν στην απομόνωση του νησιού από τον γεωγραφικό περίγυρό του. Παρόλα αυτά δεν έλειψαν περίοδοι που βρέθηκε στην περιφέρεια ή ακόμα και στο κέντρο σημαντικών ιστορικών εξελίξεων.»
📖

Έτσι αρχίζει η «Αρχαία Ικαρία», ένα θαυμάσιο βιβλίο για την ιστορία της Ικαρίας από τους προϊστορικούς έως τους μεσαιωνικούς χρόνους που έπεσε πρόσφατα στα χέρια μου. Συγγραφέας είναι ο Ικαριακής καταγωγής Αντώνης Παπαλάς, καθηγητής της Αρχαίας Ρωμαϊκής και Ελληνικής Ιστορίας στο East Carolina University των Ηνωμένων Πολιτειών. Το έργο γράφτηκε στην αγγλική γλώσσα και κυκλοφόρησε στην Αμερική το 1992. Δέκα χρόνια αργότερα μεταφράστηκε και κυκλοφόρησε στην Ελλάδα από τις Εκδόσεις Α.Κ.Καλοκαιρινός. Πρόκειται για μια εξαιρετικά επιμελημένη έκδοση 288 σελίδων με άφθονες κατατοπιστικές φωτογραφίες και παραρτήματα.
Εμπλουτισμένη με πληθώρα ιστορικών πηγών και συσχετισμών η «Αρχαία Ικαρία» είναι πάρα ταύτα γραμμένη σε γλώσσα που διαβάζεται εύκολα και ευχάριστα από το μέσο αναγνώστη. Για τους Σαμιώτες αναγνώστες ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει η περιγραφή των άρρηκτων, διαχρονικών σχέσεων της Ικαρίας με τη Σάμο. Ακόμη, στη σύγχρονη εποχή μας, που κυριαρχεί η ανάγκη για αειφόρο ανάπτυξη και βιωσιμότητα παγκοσμίως αλλά και στο Αιγιακό χώρο ειδικότερα, τα συμπεράσματα που μπορεί να αντλήσει κάνεις μέσα από αυτή τη συγκροτημένη ιστορική διαδρομή της Ικαρίας είναι ιδιαίτερα χρήσιμα και επίκαιρα – θα έλεγα μάλλον πως αποτελούν ένα απροσδόκητα διαφωτιστικό στοιχείο αυτού του βιβλίου.
In my blog, about Rebels and Radicals Το 2005 εκδόθηκε στην Αμερική «η συνέχεια» της Αρχαίας Ικαρίας. Το νέο βιβλίο του Α. Παπαλά που φέρει τον εντυπωσιακό τίτλο “Rebels and Radicals”, πραγματεύεται την ιστορία του νησιού από τη μεταβυζαντινή έως τη σύγχρονη εποχή με ιδιαίτερη έμφαση στα γεγονότα του 1912 (Ικαριακή Επανάσταση), στο «έπος» των Ικαριωτών μεταναστών στην Αμερική και τις περιπέτειες της δραματικής δεκαετίας του 1940 (Αντίσταση, Εμφύλιος, Εξόριστοι).
Όπως και το «Αρχαία Ικαρία», έτσι και το “Rebels and Radicals” σύντομα ελπίζουμε θα μεταφραστεί και θα κυκλοφορήσει και στην Ελλάδα. Οι πρωτότυπες Αγγλικές εκδόσεις τόσο του “Ancient Icaria” όσο και του “Rebels and Radicals” διατίθενται από τον εκδοτικό οίκο Bolchazy-Carducci Publishers, Wauconda Illinois και παραγγελίες μπορούν να γίνουν από τις σχετικές ιστοσελίδες. Το «Αρχαία Ικαρία» διατίθεται από τις Εκδόσεις Α.Κ.Καλοκαιρινός, Ράχες Ικαρίας, τηλ. 2275-0-41371 και την ηλεκτρονική διεύθυνση aeikaria@otenet.gr, καθώς και από το ηλεκτρονικό βιβλιοπωλείο του περιοδικού ikariamag.

Αντιγραφη απο το μπλογκ των Ενεργων Πολιτων Σάμου : ΑΡΧΑΙΑ ΙΚΑΡΙΑ

Ιkaria rock side « Φως στη μαύρη τρύπα »

«Καλύπτει ένα κενό στη βιβλιογραφία». Συχνά χρησιμοποιούμε καταχρηστικά αυτή την έκφραση. Όμως για την «Αρχαία Ικαρία» των Εκδόσεων Α.Κ. Καλοκαιρινός – μια ιστορία της από την Εποχή του Χαλκού ώς τα τέλη του 16ου αιώνα – τα λόγια αυτά ηχούν τσιγγούνικα. Αρκεί να συνειδητοποιήσει κανείς ότι γι’ αυτό το άγριο και ιδιότυπο νησί, που μέχρι να αποκτήσει λιμάνια το ‘80, ήταν φοβερά απομονωμένο, σχεδόν δεν υπάρχουν επιστημονικές μελέτες, ούτε έχουν γίνει ποτέ συστηματικές αρχαιολογικές ανασκαφές, παρά μόνο το 1938, ούτε έχει ποτέ προβληθεί η χαρακτηριστική αρχιτεκτονική του. Όλοι τη γνώριζαν ως τόπο εξορίας και ιαματικών λουτρών, όλοι πια ξέρουν για τα εμπορικά καταστήματά της που ανοίγουν τα μεσάνυχτα, αλλά όποτε έψαχνε κανείς για κάτι περισσότερο έπεφτε σε μαύρη τρύπα. Ε! λοιπόν με αυτό το βιβλίο, η τρύπα του… Αιγαίου φωτίζεται. Συγγραφέας του είναι ο Ελληνοαμερικανός καθηγητής Αρχαιοελληνικής Ιστορίας στο Πανεπιστήμιο της Α. Καρολίνας, ο ικαριακής καταγωγής Αντώνης Παπαλάς, ο οποίος δούλεψε με αυστηρή επιστημονική μέθοδο και συνέθεσε το υλικό έτσι ώστε να διαβάζεται άνετα τόσο από τον επιστήμονα όσο και από το ευρύ κοινό. Απολαυστική η περιγραφή της Ικαρίας του 17ου αιώνα από τον τότε Επίσκοπο Ιωσήφ Γεωργειρήνη, που την παρουσιάζει ως το πιο φτωχό αλλά και το πιο ευτυχισμένο νησί του Αιγαίου»

(Μικέλα Χαρτουλάρη, εφημ. ΤΑ ΝΕΑ , 06-07-2002)

Αν θελετε, διαβασετε και το «Ξεναγηση στο Να» στο μπλογκ της Νανας,
που ειναι μια ιστορια που βασιζεται σε αυτο το βιβλιο.

Στο μπλογκ της Νανάς, ΞΕΝΑΓΗΣΗ ΣΤΟ ΝΑ: 'Τι ήταν ο Νας της Ικαρίας τα αρχαία, τα ρωμαϊκά και τα βυζαντινά χρόνια, η θρησκεία, το τοπίο και η ιστορία, η ιστορία του τοπίου.'

Ελενη

😚
.

.
.

Comments

(5 total)

Θεωρώ πολύ επιτυχημένο τον τίτλο. Απ’ ότι έχω καταλάβει, θεωρώ ότι η Ικαρία ήταν «αρχαία» ως τον 20ο αιώνα! 🙂

Sunday August 18, 2009 – 08:46am (EEST)

Το Αγγλικό πρωτότυπο είναι κάπως ξερό αλλά η μετάφραση και η επιμέλεια έχει βελτιώσει πάρα πολύ το ύφος, ενώ οι φωτογραφίες προσθέτουν γλαφυρότητα και επιπλέον στοιχεία. Πολλή ουσία επίσης βρίσκεται και στις παραπομπές και υποσημειώσεις. Η Ικαρία άργησε όμως έβγαλε τελικά ένα πολύ καλό ιστορικό βιβλίο!

Sunday August 24, 2009 – 04:55pm (EST)

Το ίδιο σκεφτόμουν κι εγώ Νανα!
Ευχαριστούμε πολύ, Μαρία!

Monday August 26, 2006 – 10:56pm (EET)

Ξέχασα να πω ότι μου άρεσε πολύ και η μετάφραση της Περιγραφής της Νήσου από τον επίσκοπο Γεωργειρήνη που βρίσκεται στο Παράρτημα. Εξαιρετική δουλειά, καθώς και ο σχολιασμός του μεταφραστή!

Tuesday August 28, 2006 – 12:18pm (EST)

Καποια στιγμη θα γραφω ενα αρθρο στο μπλογκ μου για το συντομο περασμα του Charles Perry απο την Ικαρια το 1738 με αφρρμή την παραγραφο που διαβασα στην εισαγωγη του βιβλιου.

Wednesday September 3, 2009 – 01:09pm (PST)

ΕΥΧΑΡΙΣΤΩ! 🙂
Ευχαριστώ!

Thursday September 25, 2009 – 12:18pm (EST)


ΤΑ ΠΑΛΙΑ ΚΑΡΑΒΙΑ (…)


..

The Glorification of the Giustiniani Family

ΤΑ ΠΑΛΙΑ ΚΑΡΑΒΙΑ

Ειδα τα παλια καραβια να περνουν
αρμενιζοντας κοιμισμενα σαν κυκνοι,
να περνουν στ’ ανοιχτα του χωριου
που και σημερα ακομα ονομαζεται Τυρος.
Φορτωμενα αιωνες βαρεις σαν μολυβι,
τις πλωρες τους βουτωντας βαθια,
τραβουν για Αμμοχωστο, για τον ηλιο
που κρυφτηκε.
Κανει τωρα την καταμαυρη Κυπρο
να παλεται μεσα σε λιμνη φωτιας.

Σιγουρα ηταν παλια αυτα τα καραβια –
ποιος ξερει με ποσα ρεσαλτα και βροντερες
κανονιες, ποσες φορες ορμηξαν κι αρπαξαν
μελαψους σκλαβους η πορτοκαλια της Συριας
οι Γενοβεζοι πειρατες.
Με βουρδουλιες τους πετουσαν ανασκελα,
μεσα στα αμπαρια, ανακατα αιμα, νερο,
φρουτα και πτωματα.

Τωρα ομως διασχιζουν απαλα φιλοξενες θαλασσες με χρωμα
βαθυγαλαζο του πελαγου η γαλαζοπρασινο του γιαλου,
κεντημενες οπως τοτε και τωρα χρυσαφενια σταφυλια
και φυλλα αμπελιου.

Τζεημς Ελροϋ Φλεκερ

..

Comments

(2 total)

1st I want to thank each one of the 10 voters who chose a colour in my previous entry -especially the 8 who chose my colour (which has no name). This of course was stageset by me (the clown, some say) and thank you very much for taking part. Who voted for «slave brown»?
2ndly, here I’m trying my hand in tranlating in Greek «Parnasian» (?…) poetry. Parnassus is a Greek mountain. How did I go? Angelos? Nana?
3rdly, the photo… ha ha… «The illusion of grandeur» ! I or one of my friends may write about it. I have no more space in this comment box.

Thursday October 19, 2006 – 12:38pm (PDT)

9/10 !
Your verses don’t rime like in the original but your Old Ships have a better rythm and measure. I don’t know what poet you are; you sure are a singer, baby…

I-da tAa paliA ka-arAvia nA-a pernOUn
a-armeNIzontas sAn ki-misMEnoi KYknoi

Socratis Malamas style

p.s. funny painting;looks like from a ceiling; please someone explain; Genoese pirates boasting?

Friday October 20, 2006 – 11:33am (EEST)


Picture and Poem to match (October 08, 2006)


.
https://i1.wp.com/static.flickr.com/81/236202498_b07243c99d_o.jpg

I have seen old ships sail like swans asleep
Beyond the village which men still call Tyre,
With leaden age o’ercargoed, dipping deep
For Famagusta and the hidden sun
That rings black Cyprus with a lake of fire;
And all those ships were certainly so old —
Who knows how oft with squat and noisy gun,
Questing brown slaves or Syrian oranges,
The pirate Genoese
Hell-raked them till they rolled
Blood, water, fruit and corpses up the hold.
But now through friendly seas they softly run,
Painted the mid-sea blue or shore-sea green,
Still patterned with the vine and grapes in gold.

James Elroy Flecker

I received this poem as a comment by an Irish friend in one of my pictures

in Flickr under the title «Redemption».

In a few days I will have it traνslated in Greek :

«Ειδα τα παλια καραβια να περνουν

αρμενιζοντας κοιμισμενα σαν κυκνοι...»

(Ετσι, για να θυμηθουμε τους Παρνασιστες ποιητες. Και για να μη με αποκαλουν ολη την ωρα μερικοι-μερικοι, Μανω-λενη …Αναγνωστακη ! )

which colour is your favourite?
Syrian orange?
0
Mid-sea-blue?
0
Shore-sea-green?
2
Slave brown?
1
Vine green?
0
Grape gold?
0
The colour of my photo?
9
.

Comments

(8 total)

Smart poll that one, oh Parnassian… You’ve made us imagine and God knows how much we need colours!…
Try your hand with a translation. I’m very curious. Does the poem have a title?

Monday October 9, 2006 – 11:09pm (EEST)

glacier blue

Monday October 9, 2006 – 02:44pm (PDT)

glacier blue’s cool… tooo coool … brrr!…

Tuesday October 10, 2006 – 11:43am (PDT)

xou-hartabar pok pok ? that’s a cool new link on your blog-roll! yes, «the wheel» has spun a goo-ood round!
May *the force* be with us…

Saturday October 14, 2006 – 09:47pm (EEST)


It’s getting better all the time…


.
Μαρμελάδα βατόμουρο

Readers,
I’m proudly presenting to you a jar of Ikarian wildberry jam (or should I say ‘marmelade‘?) sent as a gift for me by Angelos and Nana
. I don’t put it on my bread; me pig eat it with the spoonfulls like a sweet. What talks had we with Nana and others in the club about those wildberries last February. Because February is the worst… The wildberry talk helped a lot. Wildberries bloom between the thorns of their mother bush in spring, the the fruit gets slowly ripe in summer : white, green, black.

(A very strong Greek myth about life and death and childhood is -among other things- related to wildberries. It’s also a famous enigma. No wikipedia link here. I assume you lettered people know this myth. In case you don’t, no problem; I will gladly relate it in some other entry.)

It’s getting better all the time…
In Ikaria the wheel has spun a joly good round.
While it was so gloomy when I first visited as an adult, now in Flickr for instance, you see photos like

 by Κatie  by Κatie  by Κatie  by Κatie

 by Κatie  by Κatie ston agio Isidoro by PeBro Rahiotes by PeBro

 by fragitsa  by fragitsa  by fragitsa  by fragitsa

i   l o v e   y o u. by fragitsa  by fragitsa silver and gold. by fragitsa  by fragitsa

It’s not about the landscapes and seascapes. There had been great photos before and great minds behind the cameras. I mean the *new* young people and the ambience they generate. This is something new.

At last!

😌


For me these pages is the summer I missed and all the Ikarian summers I miss because I work. And these pages is the bachelors’ party I will probably never have.

.

CIMG1767 glukaki kaneis?


These pages again are the faces I didn’t see when I first came to Ikaria. If I ever get married (*properly*), I’d sure invite them all.
I don’t know these photographers. I’m glad I don’t. The wheel has spun. We are in the same con-*SPIRA*-cy, (piracy?) but I currently inhabit a different quarter of the cycle (**). So the less I know the bette
My cousin Carla in Maratho, Ikariar.

The wheel has spun.
Also my best cousin is visiting. 😍
It’s getting better all the time…

filakia
😚
My cousin Carla at the beach, Ikaria

(**) Instead of wheel and cycle, should I have written «spiral«, Pr Hegel?

(there are links hidden behind the blue letters in this text)

Comments

(6 total)

So you remembered your pionneer days? At that time there was nobody. Then came Elvis and now you have the Beatles!
* It’s getting better all the time… *
What faces in your links ! Pr Hegel’s spiral winds our way now. But still we play «ladders and snakes». But that’s fun!…
And your best cousin Carla is gorgeous! ❤

Monday September 18, 2006 – 10:18pm (EEST)

Cycles and circles, they spin and always return to the start, you think you’ve been there before. When things were all wrong me brudda said «it will come full circle» and he was right. But then, did I not progress at all? Hopefully you end up where you started a little bit better all the time.

Tuesday September 19, 2006 – 06:51am (PDT)

Believe in progress? You do? Yes, so do I. Maybe a big lie, but it helps me get out of bed in the morning. Philosopher Hegel put it in terms of «thesis-antithesis-synthesis»; he probably had the same problem; looked for a motivation to get out of bed -:lol
Here in Athens it’s lightly clouded and wet in the mornings. My mood is the same.
Good to see the jam from the fruit of the thorn. You have powerful and influential friends.
The «faces» you link to : As they sit around and socialize in Messakti beach, they remind me of seals on some frozen shore of the arctics ! There is a lot of ritual involved in both seals and humans. Yes, it’s a con -*SPIRA*- cy. The island has improved.
(See? my mood is not all bad…)
On the other hand, I saw a new site about Ikaria, http://www.ikaria.gr/ . It’s Ikaria’s domain name, but I doubt if this site is representative of Ikaria. For starters, when you click the button «camping» in hope of getting a few useful tips, all you get is threats; mind you, not warnings, but real THREATS : do not camp because by such law the whole (!!!) island is an archaeological zone (!!!) and the police raids and persecutes campers every other day (!!!) This can’t be true and fortunately several guests in the site’s guestbook argue against this. «Don’t frighten the people» they say. «There is a lot of free camping in Ikaria and it’s ok as long as the campers respect the environment» . Most of them do now. I have seen it. So I assume the «ikaria.gr» admins own or are related to some big hotel and think campers as concurrents. How wrong! Pushed to the extreme it’s as if the automobile manufacturers said «Do not walk or ride bicycles. It’s illegal!»
Anyway the «you-know-who» camped nice and sleasy «you-know-where» in Ikaria last week. They saw no ancient pillars around and they saw no police. Everybody was very nice to them -as usual in Ikaria; reserved and nice : few words and occasionals bowls with grapes and cactus figs. Sweet September… *Lovely*
I became a member of deviantart.com. Not jealous of your glory in Flickr. I’m just testing the possibilities of the famous old photosite. My address is http://agrimi.deviantart.com/ It’s a free account of course. I doubt if I’m ever going to subscribe for a full account. Now Flickr is a 100 times better as a photosite. However, because Deviantart is much older, the archives are very interesting. I’ve been amusing myself trying to choose the 24 bestest photos taken in Ikaria (though w/o titles I can guess from the landscapes and the backgrounds) and I add them in «my favourites». I have right to only 24 favourites; this is a challenge. Have a look.
Καληημεεερρααα…

Wednesday September 20, 2006 – 10:18am (EEST)

Can’t be progressive if you don’t believe in progress Nana. BTW, the Dene concept of chronology is more circular than linear, hard for me to wrap my mind AROUND that, but perhaps because of how they observed the sun and moon and seasons. Wet and gray in the mornings here too lately, summer seemed to end two weeks ago, but I buoy myself by the fact the rivers are up and the salmon are coming home. Sun, moon, seasons, rivers, salmon: cycles.

Wednesday September 20, 2006 – 07:21am (PDT)

This talking about circles and cycles brought to my mind that according to the Roman and Byzantine calendar, September was the first month of the year : «the begining of the Indices» = η αρχη της Ινδικτου : time to close accounts and plan projects. «Thesis – Antithesis – Synthesis» ; this is a very philosophical month. The new wine is in the jars; we ‘ve got to help it with good ‘n deep thoughts otherwise it will go sour.
filakia
El
@ Nana : Υ.Γ. 1 εχω γινει χοντρη και μ’ αρεσει! 😋
@ Nana : Υ.Γ. 2 οτι θελει να ακουγεται «επισημο» ως Ικαρια (πχ. ‘ikaria.gr’) μοιαζει υποπτο. Σιγα τωρα… «ikaria.gr» … Γιατι; ο καλος τυπος που εφτιαξε το κλασικο http://www.island-ikaria.com πριν απο δεν ξερω ποσα χρονια, δεν ηξερε να κατοχυρωνε το «domain» ? Σιγουρα ηξερε. Αλλα δεν το εκανε. Αυτο κατι σημαινει. Γενικα οι επισημοτητες και οι τυπικοτητες δεν μας ταιριαζουν. Οταν βλεπω τετοια πραγματα, φυλαγομαι. Και στην Ικαρια αλλα και στην Ελλαδα γενικα.

Thursday September 21, 2006 – 12:04am (PDT)

Ok… ok… next thing for you is to write the myth. Let’s hear it. I think the colours of the enigma are «white, red, black».
(I like your blog Eleni. It’s like «Dialogues from Utopia» -minus the manifestos. Thanks.)

Thursday September 21, 2006 – 10:46pm (EEST)


«Χρονος και τοπικη Ταυτοτητα» -συντομο ερωτηματολογιο


Η Ιωαννα, τελειοφοιτη στη Κοινωνική Ανθρωπολογία, κανει διπλωματικη εργασια με θεμα το χρονο σε σχεση με την τοπικη ταυτοτητα στην Ικαρια και συγκριμενα στην περιοχη των Ραχων.

Η Ιωαννα θα βρίσκεται στο νησι σε λιγες μερες. Στο μεταξυ, για να δοκιμασει το εδαφος και να πιασει το κλιμα, εφτιαξε ενα ερωτηματολογιο και το ανεβασε στο http://groups.yahoo.com/group/hikingIkaria/

Το ερωτηματολογιο της Ιωαννας ειναι με μορφη ψηφοφοριας. Επειδη το θεμα της με ενδιαφερει παρα πολυ και αφου το blog μου υποστηριζει ψηφοφοριες, το ανεβασα για να ψηφισετε. Δεν χρειαζετε να ειστε συνδεδεμενοι στο blog μου. Μπορειτε να ψηφισετε μονο με το Yahoo ID σας.
Αν θελετε, γραψτε στην ιδια την Ιωαννα για να πειτε κατι περισσοτερο.

(***η εικονα με το ταβλι ειναι απο του φιλου Karl Hauser)

Οριστε η ερωτηση:

«Tα ρολόγια δεν έχουν θέση στην Ικαρία, σε έναν τόπο, όπου ο χρόνος κυλά διαφορετικά, αργά, χωρίς άγχος και πίεση. Οι ρυθμοί ζωής στο νησί είναι, αν όχι το σημαντικότερο, ένα από τα σημαντικότερα χαρακτηριστικά του».

Ετσι λενε καποιοι. Εσεις τι λετε;

Βλεπε παραπανω στο entry. Δεν χωρουσε να εγραφα ολο το ερωτημα
Συμφωνώ απόλυτα. Το παραπάνω απόσπασμα περιγράφει μία βιωμένη πραγματικότητα
3
Ισχύει εν μέρει, αλλά κατά βάση είναι μία κατασκευασμένη εικόνα
7
Είναι μία κατάσταση που ισχύει περισσότερο για τους τουρίστες και όχι τη ζωή του μόνιμου πληθυσμού
2
Διαφωνώ. Δίνει διαστρεβλωτική εικόνα για το νησί και αρνητικό στερεότυπο που θα ήθελα να καταρριφθει
0
Δεν έχω ξεκάθαρη άποψη για το θέμα
0

Comments

(4 total)

πφφφφ…ο χρόνος είναι κρίμα να πηγαίνεις για δουλειά…
Ψήφισα ότι ισχύει σύμφωνα με αυτά που εγώ έχω ζήσει τα σχεδόν 5 χρόνια που πάω Ικαρία , αλλά ζώντας και εδώ στην Αθήνα τους Καριώτες βλέπω ότι ισχύει!! 🙂

Wednesday July 12, 2006 – 12:54am (EEST)

άντε να το πω : οι Καριώτες καθυστερούν γιατί τα σκέφτονται πολύ τα πράγματα, «αφ’ τη μια μπάντα ετούτο, κι αφ’ την άλλη μπάντα το άλλο» και «μήπως αν αυτό, τότε εκείνο» και «μήπως αν το άλλο, τότε ετούτο». Είναι μια περίπλοκη διαλεκτική. «Αφ’ την άλλη μπάντα» οι Χιώτες που (πλάκα – πλάκα) μοιάζουμε πολύ, αυτοί «πάνε πάντα μαζί δυο-δυο». Ρωτάει ο ένας τον άλλο και όπου συμφωνούν, προχωράνε αμέσως στην πράξη. Πιο μοναχικοί οι Καριώτες, όλο το σκέφτονται και το ξανασκέφτονται.

Wednesday July 12, 2006 – 02:05pm (EEST)

Ψήφισα ότι ισχύει εν μέρει διότι δεν το βίωσα όπως μου το περιγράφανε. Οκ, υπήρχε μία χαλαρότητα, αλλά όχι η υπερβολή που μυθολογείται. Απλά στις Ράχες ξύπναγαν και άνοιγαν τα μαγαζιά αργά, αλλά δεν το είδα παντού όπου πήγα.

Friday June 29, 2007 – 12:51am (EEST)

ναι ‘cool’. έτσι ακριβώς είναι. είναι ένα tourist legend που βολευει να παραμυθιάζονται οι άνθρωποι της Αθήνας. Θέλουν να πιστεύουν οτι κάπου αλλου ειναι αλλιως. Και επειδή η Ικαρια είναι φιλανθρωπο και φιλοξενο νησι, αφηνουμε να πιστεύει ο κόσμος τετοιες ουτοπίες και παραμυθια. Τι να κάνουμε; Το χρειαζονται ο κοσμος, ρε γαμωτο.

Sunday July 1, 2007 – 02:13pm (PDT)